Ο Ηρακλής επιστρέφει: το χρονικό του πρώτου high-speed αναβατήρα της Ελλάδας
Για μια ολόκληρη γενιά Ελλήνων χιονοδρόμων, ο Παρνασσός σήμαινε για πολλά χρόνια ένα πράγμα: Ηρακλής. Ο τετραθέσιος αποσυμπλεκόμενος αναβατήρας στα Κελάρια (1950μ.) ήταν ο πρώτος high-speed αναβατήρας που εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα, το 1993. Μετά από τρεις σεζόν εκτός λειτουργίας, ο Ηρακλής επιστρέφει εκσυγχρονισμένος για τη σεζόν 2026-2027.
Θυμάμαι την πρώτη χρονιά που λειτούργησε ο Ηρακλής στον Παρνασσό ήταν για μας ένα μικρό θαύμα: δε θα περιμέναμε 12-13 λεπτά να ανεβούμε στον (παλιό) Βάκχο, όπου σε έπαιρνε η ώρα ακόμα και να κάνεις ένα τσιγάρο, να τα πεις με την παρέα, να ξυλιάσεις απ΄το κρύο κτλ. Κάποιες μέρες ο Ηρακλής δεν λειτουργούσε, συνήθως επειδή είχε προβλήματα παγοποίησης, τότε η χιονοδρομική μέρα ήταν σχεδόν χαμένη για μας.
Ώσπου το 2023, ο Ηρακλής έκλεισε, λόγω μη χορήγησης άδειας ασφαλούς λειτουργίας.
Πώς φτάσαμε ως εδώ; Από έναν νέο εξαθέσιο αναβατήρα που δεν έγινε ποτέ, σε έναν εκσυγχρονισμό που κόστισε περίπου τα μισά. Παρακάτω ακολουθεί όλο το χρονικό, βήμα βήμα.
Ο αναβατήρας Ηρακλής σε αριθμούς
Αναβατήρας ΗρακλήςΣτοιχείαΘέση Κελάρια, Χιονοδρομικό Κέντρο Παρνασσού
Πρώτη λειτουργία 1993, ο πρώτος αποσυμπλεκόμενος τετραθέσιος αναβατήρας στην Ελλάδα
Τύπος Τετραθέσιος αποσυμπλεκόμενος (οι καρέκλες επιβραδύνουν στους σταθμούς για εύκολη επιβίβαση)
Μήκος περίπου 1.125 μ.*
Υψομετρική διαφορά 293 μ.*
Άνω σταθμός 2.250 μ.
Μέγιστη ταχύτητα 4 μ./δευτ. (περίπου 14,4 χλμ./ώρα)*
Μεταφορική ικανότητα περίπου 2.500 χιονοδρόμοι/ώρα
Χρηματοδότηση εκσυγχρονισμού Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» (NextGenerationEU)
* στοιχεία από πρόσφατα δημοσιεύματα (2026). Σε παλαιότερα δημοσιεύματα αναφέρονται 1.160 μ. μήκος, 292 μ. υψομετρική και 4,5 μ./δευτ.
Ηρακλής και Βάκχος: γιατί χρειάζονται και οι δύο
Από το 2014 τα Κελάρια έχουν τον σύγχρονο Βάκχο, συνδυασμένο αναβατήρα (combi) με εξαθέσιες καρέκλες και οκταθέσιες καμπίνες, που εξυπηρετεί τόσο χιονοδρόμους όσο και επισκέπτες που ανεβαίνουν βόλτα για τη θέα. Ο Ηρακλής, με καρέκλες μόνο, είναι αναβατήρας «για καταβάσεις»: ανεβαίνεις, κατεβαίνεις, ξανά από την αρχή.
Όσοι χιονοδρομούν στον Παρνασσό, ειδικά οι παλαιότεροι αλλά και νέοι ξέρουν τη σημασία του Ηρακλή: ο κόσμος χωρίζεται και στις 2 πλαγιές του βουνού, πολλοί παίρνουν το δρόμο προς Σαχάρα και Φτερόλακκα, ενώ έχει και μεγάλη σημασία για τους snowboarders και το πάρκο για άλματα και φιγούρες που γίνεται συνήθως στην αρχή του Ηρακλή, αριστερά του συρόμενου Περικλή.
ΧαρακτηριστικόΗρακλήςΒάκχος (2014)Τύπος Αποσυμπλεκόμενος με καρέκλες Αποσυμπλεκόμενος combi (καρέκλες + καμπίνες)
Θέσεις 4 ανά καρέκλα 6 ανά καρέκλα / 8 ανά καμπίνα
Αναφερόμενη μεταφορική ικανότητα 2.500 άτομα/ώρα 2.100 άτομα/ώρα
Η παραπάνω σύγκριση εξηγεί γιατί η απουσία του Ηρακλή φαινόταν τόσο έντονα: ο παλιός τετραθέσιος Ηρακλής μετέφερε περισσότερους χιονοδρόμους την ώρα από το επάνω τμήμα του νέου Βάκχου. Μαρτυρίες στο forum του Snow Report περιγράφουν πώς, όταν άνοιγε ο Ηρακλής, ο κόσμος μοιραζόταν και οι ουρές στον Βάκχο αραίωναν. (Πηγή:
Snow Report)
Ο Ηρακλής σε αριθμούς (2007-2026)
Σύμφωνα με την καταμέτρηση του αρχείου του Snow Report, σε 19 σεζόν (2007-2008 έως 2025-2026) ο Ηρακλής καταγράφει 946 ημέρες σε λειτουργία για χιονοδρομία. Οι καλύτερες σεζόν ήταν το 2011-2012 με 99 ημέρες και το 2008-2009 με 93. Η τελευταία καταγραφή λειτουργίας είναι στις 9 Απριλίου 2023 (Πηγή:
Snow Report)
Το χρονικό του Ηρακλή, βήμα βήμα
1993: ο πρώτος high-speed αναβατήρας της Ελλάδας
Ο Ηρακλής μπήκε σε λειτουργία το 1993 στα Κελάρια και ξεχώρισε αμέσως τον Παρνασσό από τα υπόλοιπα ελληνικά χιονοδρομικά. Με άμεση πρόσβαση στην ανατολική πλευρά των Κελαριών, έγινε αγαπημένος αναβατήρας για χιονοδρόμους και snowboarders, και κάποιες χρονιές εξυπηρετούσε και το snowpark. (
snowboard.gr,
Snow Report)
2023: ο Ηρακλής σταματά
Ο τετραθέσιος Ηρακλής παραμένει κλειστός λόγω μη χορήγησης άδειας ασφαλούς λειτουργίας.
Δεκέμβριος 2023: η απόφαση για ουσιαστική αναβάθμιση
Η Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ), που διαχειρίζεται το χιονοδρομικό, κατέθεσε πρόταση στο Υπουργείο Τουρισμού για την αναβάθμιση των εγκαταστάσεων με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης. Βασική επένδυση ήταν ένας νέος, ταχύτερος και πιο «πράσινος» αναβατήρας στη θέση του Ηρακλή, με μέγιστο προϋπολογισμό περίπου 10 εκατ. €. Ο Ηρακλής δεν λειτούργησε τη σεζόν 2023-2024. (
ot.gr,
parnassos-ski.gr,
Snow Report, αρχείο 25/11/2024)
Ιούνιος – Σεπτέμβριος 2024: η έγκριση από το Υπουργείο Τουρισμού
Το επενδυτικό σχέδιο «Εκσυγχρονισμός του αναβατήρα Ηρακλή του Χιονοδρομικού Κέντρου Παρνασσού» εγκρίθηκε με την απόφαση 10491/03.06.2024 και τροποποιήθηκε με την 15815/03.09.2024. Εντάσσεται στο υποέργο «Ορεινός Τουρισμός» της Δράσης 16931 «Τουριστική Ανάπτυξη» του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (κωδικός ΗΠΔΕ 102/28.11.2023, κωδικός ΟΠΣ ΤΑ 5153455). Σε συνάντηση της ΕΤΑΔ με τους δημάρχους της περιοχής τον Σεπτέμβριο του 2024 αναφέρθηκε ότι είχε προκριθεί η αντικατάσταση αντί της επισκευής, ως μακροπρόθεσμη λύση. (
Υπουργείο Τουρισμού,
iparnassos.gr)
Ιανουάριος 2025: επίσκεψη της Υπουργού Τουρισμού
Η Υπουργός Τουρισμού επισκέφθηκε το χιονοδρομικό. Ανακοινώθηκε ότι ο εκσυγχρονισμός του κέντρου εντάσσεται στο Ταμείο Ανάκαμψης με 8,7 εκατ. €. Ο σχεδιασμός τότε προέβλεπε νέο εξαθέσιο αναβατήρα στη θέση του Ηρακλή, ο οποίος θα έμενε εκτός λειτουργίας μέχρι να γίνουν οι εργασίες συμμόρφωσης με τους ισχύοντες κανονισμούς και προδιαγραφές. (
businessvoice.gr,
iparnassos.gr)
Αύγουστος – Οκτώβριος 2025: εκσυγχρονισμός του υπάρχοντος αντί για νέο αναβατήρα
Με νέα τροποποίηση της απόφασης έγκρισης (η 5η τροποποίηση δημοσιεύτηκε στις 27/08/2025), το σχέδιο άλλαξε κατεύθυνση. Το Υπουργείο Τουρισμού το ανακοίνωσε επίσημα στις 27/10/2025. Αντί για πλήρη αντικατάσταση με νέο εξαθέσιο αναβατήρα, προβλέπεται αναβάθμιση του υπάρχοντος Ηρακλή. Ο συνολικός προϋπολογισμός ορίστηκε στα 5,02 εκατ. €, από τα οποία τα 4,59 εκατ. € είναι δημόσια ενίσχυση. Το αρχικό σχέδιο αντικατάστασης ήταν 9,1 εκατ. €, οπότε η εξοικονόμηση για το Δημόσιο είναι περίπου 4 εκατ. €. Επαγγελματίες του χώρου είχαν ταχθεί υπέρ του εκσυγχρονισμού, ως πιο γρήγορου δρόμου για να ξαναλειτουργήσει ο αναβατήρας. (
Υπουργείο Τουρισμού: 5η τροποποίηση,
Υπουργείο Τουρισμού: ανακοίνωση,
money-tourism.gr,
snowboard.gr)
Τέλη 2025: ο ανάδοχος
Η ΕΤΑΔ ολοκλήρωσε τον διαγωνισμό για την επισκευή και τον εκσυγχρονισμό του Ηρακλή και ανακήρυξε ανάδοχο την εταιρεία ΜΟΝΤΕ ΝΟΥΛΙΚΑΣ, ελληνική εταιρεία που ιδρύθηκε το 1990 με αντικείμενο την εγκατάσταση χιονοδρομικών αναβατήρων. (
money-tourism.gr,
montenoulikas.gr)
2026: οι εργασίες και οι τελευταίες πινελιές
Οι εργασίες προγραμματίστηκαν για την άνοιξη του 2026. Παράλληλα η ΕΤΑΔ προχώρησε σε συμπληρωματικές διαδικασίες: τον Ιούνιο για την επισκευή του μεταλλικού στεγάστρου στον άνω σταθμό (2.250 μ.) και τον Οκτώβριο για την προμήθεια εξοπλισμού συντήρησης του αναβατήρα. Τον Αύγουστο του 2026 το Snow Report περιέγραφε τις εργασίες ως προχωρημένες, και τον Οκτώβριο ο εκσυγχρονισμός περιγράφεται ως κοντά στην ολοκλήρωση, με τον Ηρακλή να αναμένεται να λειτουργήσει τη σεζόν 2026-2027. (
ΕΤΑΔ,
dimoprasion.gr,
snowreport.gr,
sport24.gr)
Τι περιλαμβάνει ο εκσυγχρονισμός και τι σημαίνει για τον χιονοδρόμο
Οι τεχνικοί όροι δεν λένε πολλά για κάποιον μη τεχνικό. Δείτε τι σημαίνει, με απλά λόγια.
Νέος κύριος κινητήρας και καρδανικός άξονας. Ο κινητήρας είναι η «καρδιά» που γυρίζει το συρματόσχοινο, και ο καρδανικός άξονας μεταφέρει τη δύναμή του στον μεγάλο τροχό του σταθμού. Νέα καρδιά σημαίνει πιο ομαλή εκκίνηση, σταθερή ταχύτητα και λιγότερα απρόοπτα σταματήματα.
Βελτιωμένα συστήματα φρένων και τάνυσης. Τα φρένα σταματούν τον αναβατήρα ομαλά, και άμεσα αν χρειαστεί. Η τάνυση κρατά το συρματόσχοινο σωστά τεντωμένο, ώστε να μην «κρεμάει» ούτε να τραντάζεται με το κρύο, τη ζέστη και το φορτίο. Για τον χιονοδρόμο σημαίνει πιο σταθερή και ήσυχη διαδρομή, χωρίς απότομα κουνήματα στα στοπ.
Νέοι ηλεκτρολογικοί πίνακες και αισθητήρες ασφαλείας. Οι πίνακες είναι ο «εγκέφαλος» του αναβατήρα και οι αισθητήρες τα «μάτια» του: ελέγχουν τη θέση του συρματόσχοινου στις τροχαλίες, την ταχύτητα, τον άνεμο, την επιβίβαση. Αν κάτι δεν πάει καλά, ο αναβατήρας επιβραδύνει ή σταματά μόνος του. Στην πράξη, περισσότερη ασφάλεια, και συνήθως λιγότερα άσκοπα σταματήματα, γιατί τα σύγχρονα συστήματα ξεχωρίζουν καλύτερα το πραγματικό πρόβλημα από τον ψευδοσυναγερμό.
Νέες πένσες (σφιγκτήρες) στους φορείς των καθισμάτων. Είναι το πιο κρίσιμο κομμάτι ενός αποσυμπλεκόμενου αναβατήρα. Η πένσα είναι η «αρπάγη» που κρατά την καρέκλα πάνω στο συρματόσχοινο. Στους σταθμούς ανοίγει και αφήνει την καρέκλα να κόψει ταχύτητα, ώστε να ανεβαίνεις και να κατεβαίνεις άνετα, και μετά ξαναπιάνει το συρματόσχοινο για τη γρήγορη διαδρομή. Νέες πένσες σημαίνουν ότι η καρέκλα κρατάει σίγουρα στη διαδρομή και επιβραδύνει σωστά στην επιβίβαση.
Σύγχρονος εξοπλισμός ασφαλείας. Όλα όσα χρειάζεται ο αναβατήρας για να λειτουργεί με τις σημερινές προδιαγραφές: συστήματα διάσωσης και εκκένωσης, επικοινωνίες, σημάνσεις, διατάξεις έκτακτης ανάγκης. Αυτός ο εξοπλισμός είναι που επιτρέπει την πιστοποίηση, δηλαδή το «πράσινο φως» για να ξανανοίξει.
Κτιριακές βελτιώσεις για καλύτερη ενεργειακή απόδοση. Παρεμβάσεις στα κτίρια των σταθμών, όπως μόνωση, κουφώματα και φωτισμός, ώστε να καταναλώνουν λιγότερη ενέργεια. Δεν τις βλέπεις άμεσα, αλλά κάνουν τη λειτουργία φθηνότερη και πιο «πράσινη».
Φωτοβολταϊκό 4,95 kWp. Ένα μικρό φωτοβολταϊκό, περίπου στο μέγεθος ενός σπιτιού. Δεν κινεί τον αναβατήρα, που χρειάζεται πολύ μεγαλύτερη ισχύ. Βοηθά στις καταναλώσεις των κτιρίων, όπως φωτισμό, θέρμανση και ηλεκτρονικά.
Εκπαίδευση προσωπικού και πλήρης πιστοποίηση. Οι χειριστές εκπαιδεύονται στα νέα συστήματα, και ο αναβατήρας περνά ελέγχους από πιστοποιημένο φορέα πριν ανοίξει στο κοινό. Είναι η εγγύηση ότι όλα τα παραπάνω δουλεύουν όπως πρέπει.
Με μία φράση: ο Ηρακλής κρατά τη γραμμή, τους πυλώνες και τη διαδρομή του, αλλά παίρνει νέα «καρδιά», νέο «εγκέφαλο», νέα «φρένα» και νέες «αρπάγες». Είναι σαν να κρατάς ένα κλασικό αυτοκίνητο και να του βάζεις καινούργια μηχανή, φρένα και ηλεκτρονικά.
Συνοπτικά, σύμφωνα με όσα έχουν δημοσιευτεί για το εγκεκριμένο σχέδιο, ο εκσυγχρονισμός περιλαμβάνει:νέος κύριος κινητήρας και νέος καρδανικός άξονας
βελτιωμένα συστήματα φρένων και τάνυσης
νέοι ηλεκτρολογικοί πίνακες και αισθητήρες ασφαλείας
νέες πένσες (σφιγκτήρες) στους φορείς των καθισμάτων
σύγχρονος εξοπλισμός ασφαλείας
κτιριακές βελτιώσεις για καλύτερη ενεργειακή απόδοση
φωτοβολταϊκό σύστημα ισχύος 4,95 kWp
εκπαίδευση του προσωπικού χειρισμού και πλήρης πιστοποίηση λειτουργίας
Τα ποσά με μια ματιά
ΦάσηΠοσόΠηγήΑρχική πρόταση ΕΤΑΔ (Δεκ. 2023): νέος αναβατήρας έως περίπου 10 εκατ. € ΕΤΑΔ
Αρχικό σχέδιο αντικατάστασης 9,1 εκατ. € Υπουργείο Τουρισμού
Τροποποιημένο σχέδιο εκσυγχρονισμού (2025) 5,02 εκατ. € συνολικά, εκ των οποίων 4,59 εκατ. € δημόσια ενίσχυση Υπουργείο Τουρισμού
Αναφορά της ΕΤΑΔ (Οκτ. 2026) περίπου 6,13 εκατ. € ΕΤΑΔ, μέσω sport24
Τα ποσά προέρχονται από διαφορετικές πηγές και χρονικές στιγμές, οπότε μπορεί να υπολογίζονται σε διαφορετική βάση (για παράδειγμα με ή χωρίς ΦΠΑ, ή με επιπλέον εργασίες). Αντίστοιχα, η συνοπτική σελίδα έργων της ΕΤΑΔ περιγράφει ακόμη εξαθέσιο αναβατήρα, όπως ο αρχικός σχεδιασμός, ενώ οι μεταγενέστερες ανακοινώσεις περιγράφουν εκσυγχρονισμό του υπάρχοντος τετραθέσιου.
Γιατί η επιστροφή του Ηρακλή έχει σημασία
Ο Ηρακλής δεν είναι απλώς ένας ακόμη αναβατήρας. Είναι ο αναβατήρας με τον οποίο μια ολόκληρη γενιά Ελλήνων χιονοδρόμων έμαθε τι σημαίνει high-speed lift, και σχεδόν χίλιες ημέρες λειτουργίας μόνο στην τελευταία εικοσαετία το επιβεβαιώνουν. Στις σεζόν που έλειπε, το μεγαλύτερο βάρος της κίνησης στα Κελάρια το σήκωνε ο Βάκχος, με πάρα πολύ μεγάλες ουρές, αναμονή, γκρίνια από τους χιονοδρόμους και επισκέπτες και προβλήματα.
Η επιστροφή του, με σύγχρονα συστήματα ασφαλείας, φωτοβολταϊκό και πλήρη πιστοποίηση, και με κόστος περίπου στο μισό από το αρχικό σχέδιο, είναι από τα πιο ευχάριστα νέα για τον Παρνασσό τα τελευταία χρόνια. Για τους χιονοδρόμους σημαίνει περισσότερες καταβάσεις, λιγότερες ουρές και ξανά άμεση πρόσβαση στην ανατολική πλευρά των Κελαριών. Για την Αράχωβα και τα χωριά του Παρνασσού σημαίνει ένα πιο δυνατό χιονοδρομικό, που αξίζει να το επισκεφτείς.
Συχνές ερωτήσεις για τον Ηρακλή
Θα λειτουργεί ο Ηρακλής τη σεζόν 2026-2027;
Ο εκσυγχρονισμός βρίσκεται κοντά στην ολοκλήρωση και ο Ηρακλής αναμένεται να λειτουργήσει τη σεζόν 2026-2027, μετά από τρεις χρονιές εκτός λειτουργίας.
Γιατί δεν λειτουργούσε ο Ηρακλής;
Από τη σεζόν 2023-2024 ο Ηρακλής έμεινε εκτός λειτουργίας μέχρι να γίνουν οι εργασίες συμμόρφωσης με τους ισχύοντες κανονισμούς και να αναβαθμιστεί με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης. Το σχέδιο αρχικά προέβλεπε νέο αναβατήρα και το 2025 άλλαξε σε εκσυγχρονισμό του υπάρχοντος.
Πόσο κόστισε ο εκσυγχρονισμός του Ηρακλή;
Σύμφωνα με την τροποποιημένη απόφαση του Υπουργείου Τουρισμού, ο συνολικός προϋπολογισμός είναι 5,02 εκατ. €, με 4,59 εκατ. € δημόσια ενίσχυση από το Ταμείο Ανάκαμψης. Η ΕΤΑΔ έχει αναφέρει πρόσφατα ποσό περίπου 6,13 εκατ. €.
Ποιος κάνει τις εργασίες;
Ανάδοχος του διαγωνισμού της ΕΤΑΔ για την επισκευή και τον εκσυγχρονισμό είναι η εταιρεία ΜΟΝΤΕ ΝΟΥΛΙΚΑΣ.
Είναι ο Ηρακλής τετραθέσιος ή εξαθέσιος;
Τετραθέσιος. Ο νέος εξαθέσιος αναβατήρας ήταν η αρχική πρόβλεψη, που άλλαξε το 2025 σε εκσυγχρονισμό του υπάρχοντος τετραθέσιου.
Πόσες μέρες έχει λειτουργήσει ο Ηρακλής;
Στο αρχείο του Snow Report καταγράφονται 946 ημέρες λειτουργίας για χιονοδρομία στις 19 σεζόν από το 2007-2008 έως το 2025-2026. Δεν περιλαμβάνονται τα χρόνια 1993-2007, για τα οποία δεν υπάρχουν ημερήσιες καταγραφές.
Σημείωση για το άρθρο: η αλληλουχία των γεγονότων προκύπτει από επίσημα έγγραφα (αποφάσεις και ανακοινώσεις του Υπουργείου Τουρισμού, ανακοινώσεις και προκηρύξεις της ΕΤΑΔ) και από δημοσιεύματα στο διαδίκτυο. Για κάθε σημείο παραθέτουμε πηγή, ώστε να μπορεί ο καθένας να ανατρέξει στο πρωτότυπο. Για την ιστορία λειτουργίας του αναβατήρα βασιστήκαμε στο εξαιρετικό αφιέρωμα του Snow Report «
Η επιστροφή του Ηρακλή στα Κελάρια», που αξιοποιεί το ημερήσιο αρχείο λειτουργίας του από το 2007.
https://arahova-pansion.gr/anavatiras-iraklis-parnassos
============================================
